Lan tỏa các mô hình thu gom, xử lý vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng
14:00 - 22/05/2020
(MTNT) – Theo thống kê của ngành chức năng, hiện bình quân mỗi năm, các địa phương trong cả nước đã sử dụng hàng trăm nghìn tấn hóa chất từ các loại thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) khác nhau. Trong số đó, khoảng 30% là các loại thuốc diệt cỏ với những thành phần hóa chất độc hại.

Nhiều hội viên, nông dân nhờ nâng cao ý thức bảo vệ môi trường nên hoạt động thu gom bao bì thuốc BVTV sau sử dụng được tiến hành thường xuyên
 
Thuốc BVTV đóng vai trò là một trợ thủ đắc lực trong quá trình sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh việc giữ vững năng suất và chất lượng cây trồng; thuốc BVTV còn góp phần lớn vào việc duy trì và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.

 
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, người dân hiện vẫn đang còn lạm dụng quá mức các loại thuốc trừ sâu, thuốc trừ cỏ trong quá trình chăm sóc, thu hoạch các loại cây ăn quả, rau ăn lá. Thông thường, người sản xuất phải chờ cho đủ thời gian để thuốc phân hủy an toàn rồi mới tiến hành thu hoạch; song, do lợi ích trước mắt, nhiều loại sản phẩm vẫn được thu hái ngay sau khi phun và mang bán trên thị trường khiến dư lượng thuốc BVTV còn tồn dư sẽ làm giảm chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản trên thị trường; làm ngộ độc cấp tính đối với người tiêu dùng; tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm…

 
Ngoài ra, khi dùng thuốc BVTV để diệt sâu bệnh, nếu lạm dụng cũng sẽ tiêu diệt luôn cả những loài côn trùng có ích, các vi sinh vật có lợi (thiên địch); gia tăng dịch bệnh trên cây trồng; tăng chi phí sản xuất; tăng giá thành sản phẩm…

 
Bên cạnh đó, tình trạng bà con nông dân thường vứt bừa bãi, tùy tiện các loại vỏ bao bì thuốc BVTV sau khi sử dụng cũng đang ngày càng trở nên phổ biến ở nhiều địa phương. Việc làm này cũng đã gây ra những tác hại xấu, ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe của người dân bởi dư lượng hóa chất sót lại trong các vỏ bao bì, chai lọ đựng thuốc đều là những hợp chất hữu cơ độc hại, khó phân hủy.

 
Theo một kết quả nghiên cứu của Viện Bảo vệ thực vật- trực thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cho thấy, trung bình số lượng thuốc còn bám lại trên các vỏ bao bì chiếm 1,85% tỷ trọng bao bì. Những hóa chất bị hòa lẫn theo nước mưa, ngấm sâu vào nguồn nước sinh hoạt hoặc tiềm ẩn trong không khí, thức ăn, nước uống… đều là những tác nhân điển hình gây ra căn bệnh ung thư...

 
Trước thực trạng trên, để góp phần nâng cao nhận thức của bà con nông dân đối với công tác giữ gìn và bảo vệ môi trường, Cục Bảo vệ thực vật- Bộ Nông nghiệp & PTNT cùng Tập đoàn Lộc Trời đã phối hợp với 22 tỉnh, thành khu vực phía Nam xây dựng, triển khai mô hình “Cùng nông dân bảo vệ môi trường”. Trong đó, ưu tiên và tập trung thực hiện thí điểm tại địa bàn các xã đăng ký xây dựng nông thôn mới.

 
Theo đó, mục tiêu chính của chương trình là vận động bà con nông dân tích cực thu gom toàn bộ số vỏ bao bì thuốc BVTV đã qua sử dụng; đem vận chuyển về nhà máy để tiến hành tiêu hủy an toàn, không làm ảnh hưởng tới môi trường, góp phần quan trọng vào việc nâng cao ý thức của cả cộng đồng trong quá trình sử dụng, xử lý rác thải thuốc BVTV độc hại.

 
Cụ thể, chương trình được triển khai đã giúp xây dựng và hình thành 167 mô hình tiêu biểu tại các xã xây dựng nông thôn mới của 22 tỉnh, thành. Tổng diện tích của các mô hình đạt hơn 8.000 ha, với sự tham gia trực tiếp của trên 7.700 hộ nông dân. Các mô hình chủ yếu đang áp dụng với các loại cây trồng chủ lực, có giá trị kinh tế và xuất khẩu như: Lúa, măng tây, thanh long, bưởi da xanh, xoài, vú sữa, nhãn, mãng cầu ta, mãng cầu xiêm, hồ tiêu, khoai lang, hành tím…

 
Bên cạnh đó, mô hình đã thành lập 3 vùng chuyên thu gom bao bì thuốc BVTV sau sử dụng tại các địa phương gồm: Huyện Thanh Bình (tỉnh Đồng Tháp); huyện Châu Thành (tỉnh An Giang); huyện Tân Hiệp (tỉnh Kiên Giang). Ngoài ra, giúp liên kết với 5 Hợp tác xã nông nghiệp ở các tỉnh như: Long An, Đồng Tháp, An Giang trong việc xây dựng các hố chứa để thu gom vỏ chai, bao bì thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ đó, chính quyền các địa phương đã vận động bà con nông dân tiến hành thu gom và tiêu hủy hơn 34,876 tấn bao bì thuốc bảo vệ thực vật qua sử dụng.

 
Nhiều tỉnh, thành nhờ có sự quan tâm chỉ đạo và ủng hộ của chính quyền các cấp nên đã triển khai thực hiện mô hình rất tốt, mang lại nhiều kết quả thiết thực.

 
Để triển khai có hiệu quả chương trình “Cùng nông dân bảo vệ môi trường”, ngành chức năng trong tỉnh Kiên Giang đã chủ động phối hợp và tổ chức tập huấn cho hàng ngàn lượt bà con nông dân về cách thức sử dụng thuốc BVTV. Đồng thời, hỗ trợ kinh phí giúp các địa phương xây dựng nhiều điểm thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật đã qua sử dụng.

 
Đến nay, toàn tỉnh đã tiến hành thu gom trên 3,3 tấn bao bì thuốc bảo vệ thực vật và đem đi tiêu hủy. Năm 2019, ngành chức năng cũng đã phối hợp cùng với các đoàn thể và chính quyền địa phương tổ chức cho bà con nông dân ra quân và tiến hành thu gom 3.338 kg vỏ chai, bao, gói đựng thuốc bảo vệ thực vật đã qua sử dụng; góp phần bảo vệ môi trường.

 
Thời gian qua, chính quyền huyện Phú Tân- tỉnh An Giang đã quan tâm, ưu tiên dành nguồn kinh phí gần 700 triệu đồng để giúp các địa phương triển khai công tác thu gom, vận chuyển và xử lý các loại vỏ bao bì thuốc BVTV. Huyện tiến hành triển khai việc thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì BVTV đã qua sử dụng tại các xã nông thôn mới trong năm 2019- 2020.

 
Cụ thể, xã Phú Bình đã tiến hành thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì thuốc BVTV với tổng khối lượng xử lý đạt khoảng 1.687 kg/năm. Bên cạnh đó, đối với địa bàn tại 6 xã điểm nông thôn mới khác của huyện, ước tính bình quân khối lượng bao bì thuốc BVTV phát sinh từ diện tích đất trồng cây hàng năm và lâu năm cũng vào khoảng 8.798 kg/năm. Ngoài ra, chính quyền huyện vẫn đang tiếp tục duy trì mô hình thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì thuốc BVTV đã được triển khai thực hiện với khối lượng cần xử lý khoảng 450 kg/năm.

 
Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, mô hình “Cùng nông dân bảo vệ môi trường” được xây dựng và triển khai làm điểm trên cây hồ tiêu ở địa bàn xã Hòa Hiệp- huyện Xuyên Mộc. Năm 2019, các cấp chính quyền địa phương đã đầu tư kinh phí, cho lắp đặt 5 bể chứa vỏ bao bì thuốc BVTV và vận động 500 hộ nông dân tham gia.

 
Sau một năm triển khai mô hình, 936 kg bao bì thuốc BVTV qua sử dụng được bà con nông dân tiến hành thu gom và đem tiêu hủy theo quy định. Ngoài ra, ngành chức năng trên địa bàn còn phối hợp tổ chức 50 lớp tập huấn cho hơn 1.760 lượt bà con nông dân tham gia; dán 100 tấm áp phích tại các nơi công cộng và phát hơn 1.760 tờ rơi để tuyên truyền, vận động các hộ nông dân trên địa bàn tích cực hưởng ứng công tác bảo vệ môi trường.

 
Sau những hiệu quả tích cực của các mô hình triển khai tại 22 tỉnh, thành phố phía Nam đã đạt được; hiện nay, chương trình đã tiếp tục có sức lan tỏa tới các tỉnh, thành phố phía Bắc và cho thấy có nhiều tín hiệu vui.

 
Cục Bảo vệ thực vật- Bộ Nông nghiệp & PTNT đã tiếp tục phối hợp và triển khai chương trình sử dụng thuốc BVTV an toàn, trách nhiệm, hiệu quả tại huyện Yên Châu- tỉnh Sơn La. Chương trình nhằm mục tiêu nâng cao năng lực trong quản lý, sử dụng thuốc BVTV và hướng đến xây dựng vùng sản xuất an toàn cho các vùng xuất khẩu nông sản chủ lực, tập trung vào các sản phẩm có thế mạnh như: Xoài, nhãn, mận hậu, chuối...

 
Sau 2 năm triển khai thực hiện, chương trình đã hỗ trợ các hộ dân trên địa bàn xây dựng và lắp đặt 75 bể chứa vỏ bao bì thuốc BVTV sau sử dụng tại 4 Hợp tác xã sản xuất nông nghiệp xuất khẩu. Tổng số lượng các loại vỏ bao bì đã thu gom đạt bình quân khoảng hơn 200 kg/năm.
 

Ngoài ra, chương trình cũng phối hợp tổ chức 25 lớp tập huấn về quy trình hiện hành trong công tác quản lý về thuốc BVTV cho 30 cán bộ chính quyền các cấp và 600 nông dân tham gia.

 
Bước sang năm thứ 2 của giai đoạn II (2017 - 2022), chương trình có sự chuyển đổi về cách thức xây dựng các mô hình điểm gắn liền với 1 xã nông thôn mới điển hình tại địa phương.

 
Bên cạnh công tác tập huấn, hướng dẫn sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả, bà con nông dân còn được khuyến khích áp dụng chương trình “Công nghệ sinh thái” trồng hoa trên bờ ruộng, bờ vườn để dẫn dụ thiên địch, kiểm soát các loại sâu hại trên đồng ruộng, thiết lập sự cân bằng hệ 2 sinh thái đồng ruộng... Nhờ đó, giúp giảm đáng kể số lần xử lý nông dược; giảm chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả kinh tế, gia tăng thu nhập cho người nông dân.

 
Ngoài ra, chương trình còn hướng người nông dân tích cực tham gia sản xuất các sản phẩm nông sản an toàn; xây dựng các mã số vùng trồng cho nông sản xuất khẩu; tạo sự liên kết giữa các công ty xuất nhập khẩu nông sản với các Tổ hợp tác, Hợp tác xã tại các địa phương nhằm tạo điều kiện thuận lợi đối với đầu ra của nông sản. 

 
Thời gian tới, các tỉnh, thành tiếp tục quan tâm chỉ đạo và nhân rộng mô hình, không chỉ trong phạm vi 1 xã mà sẽ mở rộng ra toàn huyện, toàn tỉnh hoặc thành phố; góp phần lan tỏa chương trình, giúp cho nhiều bà con nông dân có cơ hội tiếp cận được với chương trình.


 
Thu Nga
Thêm bình luận :
Họ và tên
Email
Nông dân với chương trình môi trường nông thôn